smallebanner-stadhuis.jpg
Log in op Mijn VVD

Opinie: Bedrijven in paniek over ZZP’ers

Het Financieel Dagblad alarmeert op 15 januari 2016 zijn lezers met een tweetal berichten over de risico’s om ZZP’ers in te schakelen. Critici waarschuwen voor het effect op de werkgelegenheid door de invoering van de Wet deregulering arbeidsrelaties. De berichten in het FD volgen op eerdere berichten over de in de ogen van werkgevers mislukte herziening van het arbeidsrecht, de maar niet teruglopende werkeloosheid en stagnerende ontwikkeling van het (M)KB in Nederland. Wat is er aan de hand? Gaat dit over asociale ondernemers, werkgevers die niet “eerlijk loon voor eerlijk werk” willen betalen of is er echt een probleem in het (M)KB met wijze waarop arbeid is gereguleerd en lasten en kosten  voor de werkgever. 

Liberaal en NOB belastingadviseur mr. W.P. Keulers geeft zijn visie: 

“Er is sprake van overbodige wetgeving die schadelijk is voor de ontwikkeling van (M)KB ondernemingen waaronder startups. Het is vreemd dat ondernemers waaronder ZZP’ers fiscaal worden tegengewerkt, terwijl men van hen wel de lead bij innovatie en groei verwacht. VVD Tweede Kamerfractie, geef meer liberaal tegengas ook aan de eigen Staatssecretaris Wiebes. Mevrouw Kroes en Henk Kamp  .. dit werkt innovators en startups tegen … werk aan de winkel! ” 

Paniek?

Het wordt steeds erger ... alleen maar meer lasten “ , zo hoor ik van nogal wat (M)KB ondernemers die ik in mijn praktijk heb. Zij weten dat ik niet alleen fiscalist ben maar ook lid van de VVD, ze spreken mij aan. Niet dat ik enige invloed heb maar een mening over dit wetsvoorstel heb ik wel. Paniek bespeur ik niet, er is wel frustratie en onbegrip bij mijn cliënten. Bij mij is er zorg over de toenemende lasten, vooral de regeldruk, en vragen over de rol van de VVD landelijk. We waren toch altijd voor lastenverlichting en deregulering? Ziet onze achterban het beleid niet? Er is wat om over na te denken en dit met u te delen. 

Mislukt

Voor de meeste ondernemers is de herziening van het arbeidsrecht ronduit mislukt, de feitelijke afschaffing van de mogelijkheid om onbelaste onkostenvergoedingen of verstrekkingen aan personeel te verschaffen een bron van ergernis en de verfoeide doorbetalingsverplichting van twee jaar bij zieke werknemers een nagel aan hun doodskist. In hun ogen worden nu weer extra risico’s opgelegd bij het inschakelen van opdrachtnemers, ZZP’ers en kleine ondernemers. Want wij waarschuwen natuurlijk voor de gevolgen die de invoering van deze wet betekent.

Wat is er aan de hand

De Wet Deregulering Arbeidsrelaties is in behandeling bij de Eerste Kamer, zij het dat de behandeling weer is uitgesteld. De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel al aangenomen, VVD Tweede Kamerfractie heeft voorgestemd zo heb ik begrepen. Er is van meet af aan al forse kritiek geleverd, er is het nodige aan gesleuteld en de behandeling is vertraagd. Ook nu weer in de Eerste Kamer. De titel van de wet dekt volgens critici de lading niet, belangrijk element in de wet is de aanscherping van aansprakelijkheid van de opdrachtgever voor inhouding en afdracht van loonbelasting en premies. Staatssecretaris Wiebes bestempelt dat nogal zalvend als “samen” verantwoordelijk en je kunt contact opnemen als je twijfelt. Alle praat over “gezamenlijke verantwoordelijkheid” is echter niets anders dan terugkeer van volledige aansprakelijkheid voor loonbelasting, premies en boetes voor de opdrachtgever. Ik kan er niets beters van maken. 

ZZP’er wordt tegengewerkt

De ZZP’er blijkt van lieveling in te bestrijden verschijnsel te zijn veranderd. Dit blijkt eens temeer uit de voorgenomen afschaffing van de VAR door dit wetsvoorstel. De Verklaring Arbeidsrelatie werd door de belastingdienst afgegeven zodat voor opdrachtgevers duidelijk was dat geen loonbelasting en premies behoefde te worden ingehouden en afgedragen. Dat was belangrijk, want in dit land ben je als inhoudingsplichtige torenhoge naheffingen (60% anoniementarief) en boetes verschuldigd. Bovendien is zelfs strafrechtelijke vervolging denkbaar als de ingehuurde kracht (achteraf) toch geen ondernemer maar werknemer bleek te zijn. Het onderscheid tussen dienstbetrekking en diensten verrichten in het kader van een onderneming of beroep is diffuus zelfs voor juristen, ondernemers hebben dus behoefte aan zekerheid. Een opdrachtgever wordt terughoudend als hij risico loopt, daar hebben ZZP’ers en kleine ondernemers met personeel veel last van. Zij worden aanzienlijk belemmerd bij het aanbieden en afnemen van producten en diensten, het lijkt erop dat dat ook de bedoeling is.    

De VAR was en is dus belangrijk voor zowel opdrachtgever als opdrachtnemer. Want opdrachtgevers hadden voorheen de neiging om 40-50% op de betaling van een opdrachtnemer in te houden als zekerheid voor loonbelasting en premies. Met de invoering van de VAR hoefde dat allemaal niet, duidelijkheid voor iedereen. Verder was er ook nog een mogelijkheid om bij twijfel loonbelasting en premie rechtstreeks op een rekening bij de belastingdienst te storten, via de IB aangifte of eventueel bezwaar tegen de aangifte loonbelasting kon dat geld dan terugkomen. Het was dan in ieder geval veilig voor een faillissement of beslag bij de opdrachtgever. Dat dreigt nu allemaal te verdwijnen en daarmee wordt voor veel ZZP’ers het werken onaantrekkelijk gemaakt. Kennelijk heeft men de hoop dat het stijgende aanbod van diensten en leveringen door ZZP’ers vermindert en er weer ruimte komt voor grotere bedrijven met personeel, vast in dienst en keurige cao’s. 

Modelovereenkomsten

Volgens Staatssecretaris Wiebes loopt het allemaal niet zo’n vaart. Opdrachtgevers worden wel aansprakelijk voor loonbelasting en premies maar zij kunnen het “samen” met de opdrachtnemer ZZP’er regelen en zijn dan “samen” verantwoordelijk. Door een modelovereenkomst te gebruiken die door de belastingdienst is opgesteld of zelf een overeenkomst op te stellen en die dan laten goedkeuren is de arbeidsrelatie duidelijk. Ze mogen natuurlijk ook gewoon zelf het risico nemen en niks voorleggen. Dat lijkt dus allemaal prima, de praktijk is helaas anders. Met “samen” verantwoordelijk bedoelt staatssecretaris Wiebes dat de opdrachtgever met de fiscus te maken krijgt en dat de opdrachtgever/werkgever dan zelf maar bij de opdrachtnemer het teveel betaalde “loon” moet terugvorderen. Over boetes en het gedoe met de fiscus, UWV’s en pensioenfondsen hebben we het maar niet. 

De belastingdienst heeft inmiddels een aantal modelovereenkomsten gepubliceerd, maar ook dat valt niet mee. Bij sommige van deze overeenkomsten is niet uit te sluiten dat er een  “arbeidsovereenkomst” is, dus weer onduidelijkheid. Dit geldt temeer omdat de belastingdienst het voorbehoud maakt dat de overeenkomst uitsluitend geldt voor loonbelasting en premies en geen aanduiding geeft voor de kwalificatie op andere rechtsterreinen. Ook kunnen aanvullende (mondelinge) afspraken ertoe leiden dat er toch loonbelasting en premies hadden moeten worden ingehouden. Aanwijzingen zoals “ruim dat gereedschap eens op … voeten vegen! … niet voor 9.00 uur beginnen“ of iets dergelijks kan al tot een dienstbetrekking kwalificeren. Er is geen enkele zekerheid dus. 

Je kunt zoals gezegd ook je eigen overeenkomsten voorleggen aan de belastingdienst, maar of dat gaat werken valt te betwijfelen. Stel je voor, je maakt afspraken en legt die schriftelijk vast. Dan gaat de overeenkomst naar de belastingdienst en moet je zes weken wachten. Gedurende die tijd kun je niks of je moet een loonadministratie gaan opzetten en betalingen gaan inhouden. Gaat niet werken natuurlijk. 900.000 ZZP’ers, als die 4 opdrachten per jaar hebben bij 10% die kiezen voor eigen overeenkomsten moeten er dan 360.000 overeenkomsten worden beoordeeld door de belastingdienst en dat moet ook nog binnen zes weken. En ondertussen wacht de ZZP’er op zijn geld en kan niet werken, niet realistisch dus. Dit zal vooral bij startups en innovators hard aankomen want die moeten het bij uitstek hebben van flexibele arbeid en ZZP’ers. Risico’s op boetes en fiscaal gezeur, zijn niet erg aantrekkelijk voor financiers die zijn niet zo gek dat ze deze fiscale rompslomp gaan financieren. Terug naar de BV, verplicht gebruikelijk loon en werknemers van 9-5 in een cao en zo? Welterusten… lijkt mij niet. 

Overbodig, misbruik kan gewoon met huidige regels en VAR worden bestreden 

Ik word er wat droevig van, want onder belastingadviseurs en (informeel) ook onder medewerkers van het Ministerie van Financiën is al veel langer twijfel of het wel nodig is om de VAR af te schaffen. Steevast wordt gesteld door voorstanders van de nieuwe wet dat de VAR leidt tot misbruik omdat de “werkgever” niet is aan te spreken, die wordt beschermd door de afgegeven VAR. Dit argument snijdt geen hout, ook met de huidige regelgeving is misbruik prima te bestrijden. Als naar huidige recht sprake is van een dienstbetrekking doordat de feiten en omstandigheden anders zijn dan in de VAR opgave is vermeld dan heeft de VAR geen effect. Een opdrachtgever die een gezagsverhouding uitoefent is LB inhoudingsplichtig. Eén opdrachtgever en verplichting om persoonlijk te werken, LB plicht en zo kunnen we nog wel even doorgaan. Veel kwetsbare laag geschoolden werken de facto onder gezag, die zijn dus gewoon in dienstbetrekking dat is nu zo, dat is in de toekomst met de nieuwe regels ook zo. Er verandert voor hen niets. Het zit hem dus niet in de VAR zelve, handhaving van de bestaande regels is prima te doen.  

Het lijkt er bij de afschaffing van de VAR dan ook vooral om te gaan om de groei van het aantal ZZP’ers tegen te gaan. Er is kennelijk hoop dat dan weer wordt teruggegrepen op arbeidsovereenkomsten zoals het was, met Cao’s, SER, polderen en verplicht pensioen. Inmiddels heeft het Miniserie van Financiën ook de koers gewijzigd, men ziet voordelen voor de belastingdienst.  Bij werknemers hoeft de belastingdienst alleen de werkgever te controleren die houd je in het gareel door met hel en verdoemenis te dreigen en torenhoge boetes op te leggen, veel minder werk dus. Zo was het en daar moeten we naar terug kennelijk, ook de startups en innovators, want die gaan van dit hernieuwd collectief-sociaal elan echt last krijgen. 

VVD 

Wat het ministerie van EZ en mevrouw Kroes proberen van de grond te krijgen, te weten innovatie en stimulering nieuwe economische activiteiten, startups en dergelijke, wordt tegengewerkt door het Ministerie van Sociale zaken en het Ministerie van Financiën. Gelukkig heeft onze VVD fractie in de tweede kamer zich onlangs tegen verplichte collectieve verzekeringen voor ZZP’ers uitgesproken. Dat is goed en beter dan de steun die dit wetsvoorstel in de Tweede Kamer heeft gekregen. D’66 heeft bij de behandeling van dit wetsvoorstel in de Tweede Kamer beter opgelet en was tegen, de SP was ook tegen maar om andere redenen. In de Eerste Kamer heeft Marnix van Rij CDA (niet toevallig NOB belastingadviseur) nog wat invloed uitgeoefend, maar de zorg en de paniek onder ondernemers blijft, dat blijkt wel uit de artikelen in het FD. 

Ik schrijf maar eens op wat ik ook tegen mijn cliënten zeg als we het hebben over fiscaliteit, het ondernemingsklimaat, liberalisme en de VVD. Liberaal tegengas bij dit soort plannen is hard nodig. Gelukkig doet de VVD het vaak goed, maar nu even niet, de steun voor dit wetsvoorstel is een misser.  

Tot slot 

Ik tref geen asociale werkgevers, hun handelen heeft alles te maken met de omstandigheid dat zij moeten concurreren om te overleven. Loonkosten en collectieve lasten kunnen niet stijgen. Zij werken keihard en hebben een overheid nodig die hen niet in de weg zit. Ik hoop dat mevrouw Kroes en Henk Kamp als minister van EZ  de innovatie en startups een echte boost geven. Maak werk van het opruimen van fiscale belemmeringen voor ondernemers, te beginnen met het pleiten voor niet invoeren van deze overbodige extra regelgeving. Ik heb er daarna nog wel een paar, zoals afschaffen van gebruikelijk en fictief loon, herziening van het loonbegrip en afschaffen van de werkkosten regeling.  

En VVD Eerste Kamerfractie, stimuleer Staatssecretaris Wiebes om over de invoering van deze wetgeving nog eens heel goed na te denken. 

W.P. Keulers 

Zoetermeer 15 januari 2016

Reageren kan via de volgende Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..